Mars
Gezegenler serimizin ilk bölümünde Kızıl Gezegeni, Mars'ı inceleyeceğiz. Onun hakkında neler biliyoruz?
Öncelikle yüzeyden bahsedelim. Kızıl Gezegen gerçekten de kızıl renkte midir? Eğer öyle sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Mars'ın kızıl renkte görünmesinin sebebi, kayaçlarındaki demirin oksitlenmesi sonucu oluşan gazların atmosfere karışmasıdır.
Güneş sistemimizdeki en yüksek dağlar da Mars gezegenindedir. Çünkü Mars'ın tektonik plakaları (?) Dünyadaki gibi hareketli değildir. Volkanlar lavlarını sürekli aynı yere boşaltıp yükseltinin artmasına sebep olurlar.
Mars, Dünyamızdan hacimce 6, kütlece 10 kat küçüktür. Çekim gücü ise %68 daha düşüktür. Mars'a uzay üssü kurmak için güzel bir sebep:)
Mars'ta henüz sıvı halde su bulunamadı (araştırmalar sürüyor.) ancak kutup bölgelerinde donmuş şekilde mevcut. Bilim insanları buzun kutuplar dışında bir de derin volkanik çukurlar veya kraterlerde bulunabileceğini düşünüyorlar. Eğer "Mars" dizisini izlediyseniz bu kısma aşina olacaksınızdır (tavsiye ediyorum.)
Atmosfer kısmına geldiğimizde ise bizi çok ince ve büyük çoğunlukta (%96) karbondioksitten oluşan, nemsiz bir hava karşılıyor.Atmosferin bu denli güçsüz olmasına bir de aktif manyetik alandan yoksunluk eklenince gezegen dış tehlikelere(asteroitler, radyasyon) karşı savunmasız kalıyor.
Bilim insanları Mars'ın geçmişte daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu düşünürken "Maven" uzay aracı da bunu atmosferin inceldiğine dair verileriyle kanıtlıyor. Bunun ana sebebi olarak ise Güneş rüzgarlarını gösteriyor.
Burada bir parantez açıp şuna değinmek istiyorum. Mars'ın atmosferinin incelmesine sebep olan Güneş rüzgarları bizim gezegenimizdeki auroraların oluşmasının nedenidir. Bir gezegenin sonunu getiren şey, bizim gezegenimizde bir görsel şölen yaratıyor. Şanslıyız, atmosferimiz güçlü ve aktif bir manyetik alanımız var. Eğer bu şekilde atmosferimizi inceltmeye devam edersek, sonumuzu görüyorsunuz, ibret alın!
Mars'ın atmosferinden bahsettik. Biraz da iklimlerinden bahsedelim. Mars iklim bakımından Dünya ile çok benzer özellikler taşıyor. Onun da bizim gibi 4 mevsimi var. Buna sebep olarak Dünya gibi eliptik bir yörüngeye sahip olması gösteriliyor. Aradaki fark ise bir Mars yılının 687 gün olması. komşumuzun yıllık ortalama sıcaklığı -63 derece (anlık hava durumunu görmek için buraya tıklayın ve gösterge paneline ilerleyin.). Evet belki bir zamanlar ıslak ve ılık bir yerdi, tıpkı Dünya gibi. Ama şu sıralar gerçekten çok soğuk, kuru ve çorak bir iklime sahip.
E tabii şu meşhur toz fırtınlarından bahsetmeden olmaz. Bu fırtınalar bazen o kadar güçlü oluyorlar ki, tüm gezegenin üstünü örtebiliyorlar. Bu fırtınalara bir de elektrik eklersek ne olabilir?
Ah keşke Tesla burada olsaydı(Mars'taki uzaylılarla temasa geçtiğini idda ettiği mektupları var.). Cevap tabii ki yıldırımlar. Roverlerin işi zor arkadaşlar.
Bunlar dışında komşumuzun yanında iki adet arkadaşı da var. Bunlar asteroit yapılı olan uydular, Phobos ve Deimos. Şunu da eklemeden geçmeyeyim, bilim insanları Mars'ın ilerleyen zamanlarda(pek yakın değil) uydularının parçalanarak Satürn'deki gibi halkalar oluşturacabileceğini öne sürüyorlar.
Mars hakkında henüz bilmediğimiz birçok şey var. Yüzeyinde çok büyük volkanların bulunması, Mars'ın zamanla ısıdan kurtulduğunu göstermektedir. Peki ya Mars'ın içi ne kadar sıcak? Sismik aktivite var mı? Cevabı henüz bilmiyoruz fakat geçen günlerde Mars'a ulaşan "Insight" uzay aracı bu cevaplar için orada bulunuyor.
Bunun gibi görevler için birçok uzay aracı gönderildi. Bir kısmı verilen görevleri harfiyen yerine getirdi, bazıları inişte sorunlar yaşadı, bazıları ise kalkışta, kimisi de boşlukta kayboldu. Öyle ki şimdiye kadarki 43 uzay aracından yalnızca 18'i görevini başarıyla yerine getirdi. Günümüzde bunun için hazırlıklara başlandı ama sizce Mars için insanlı bir göreve hazır mıyız? Ya da bu sadece bir bilim kurgu mu?
Gece gökyüzünü sadece ay ve yıldızların aydınlattığı bir zamanda, kan kırmızı bir nokta, gökyüzü boyunca yol aldığında korku yükseldi. Mars, Kızıl Gezegen, binlerce yıldır süren savaş ve saldırganlığın sembolü olan tanıdık ve şüpheli bir alametti.
Mars'ın tehlikesi bugün hala vicdanımızda gizleniyor. Çünkü Mars bugün, toksik topraklarla örülmüş ve radyasyona boğulmuş düşmanca bir Dünya. Yine de korkularımızı fethetmek ve bu gezegenle bir barış yapmak için arayış içindeyiz. Zorlukları cesaretlendirmeye başlıyoruz çünkü Mars, insanların bir gün razı olabileceği tek gezegen. Bütün bunlar onu, bir umut ve aynı zamanda korkutucu bir yer haline getiriyor.
Kaynakça:
https://mars.nasa.gov
https://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express
Öncelikle yüzeyden bahsedelim. Kızıl Gezegen gerçekten de kızıl renkte midir? Eğer öyle sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Mars'ın kızıl renkte görünmesinin sebebi, kayaçlarındaki demirin oksitlenmesi sonucu oluşan gazların atmosfere karışmasıdır.
Güneş sistemimizdeki en yüksek dağlar da Mars gezegenindedir. Çünkü Mars'ın tektonik plakaları (?) Dünyadaki gibi hareketli değildir. Volkanlar lavlarını sürekli aynı yere boşaltıp yükseltinin artmasına sebep olurlar.
Mars, Dünyamızdan hacimce 6, kütlece 10 kat küçüktür. Çekim gücü ise %68 daha düşüktür. Mars'a uzay üssü kurmak için güzel bir sebep:)
Mars'ta henüz sıvı halde su bulunamadı (araştırmalar sürüyor.) ancak kutup bölgelerinde donmuş şekilde mevcut. Bilim insanları buzun kutuplar dışında bir de derin volkanik çukurlar veya kraterlerde bulunabileceğini düşünüyorlar. Eğer "Mars" dizisini izlediyseniz bu kısma aşina olacaksınızdır (tavsiye ediyorum.)
Atmosfer kısmına geldiğimizde ise bizi çok ince ve büyük çoğunlukta (%96) karbondioksitten oluşan, nemsiz bir hava karşılıyor.Atmosferin bu denli güçsüz olmasına bir de aktif manyetik alandan yoksunluk eklenince gezegen dış tehlikelere(asteroitler, radyasyon) karşı savunmasız kalıyor.
Bilim insanları Mars'ın geçmişte daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu düşünürken "Maven" uzay aracı da bunu atmosferin inceldiğine dair verileriyle kanıtlıyor. Bunun ana sebebi olarak ise Güneş rüzgarlarını gösteriyor.
Burada bir parantez açıp şuna değinmek istiyorum. Mars'ın atmosferinin incelmesine sebep olan Güneş rüzgarları bizim gezegenimizdeki auroraların oluşmasının nedenidir. Bir gezegenin sonunu getiren şey, bizim gezegenimizde bir görsel şölen yaratıyor. Şanslıyız, atmosferimiz güçlü ve aktif bir manyetik alanımız var. Eğer bu şekilde atmosferimizi inceltmeye devam edersek, sonumuzu görüyorsunuz, ibret alın!
Mars'ın atmosferinden bahsettik. Biraz da iklimlerinden bahsedelim. Mars iklim bakımından Dünya ile çok benzer özellikler taşıyor. Onun da bizim gibi 4 mevsimi var. Buna sebep olarak Dünya gibi eliptik bir yörüngeye sahip olması gösteriliyor. Aradaki fark ise bir Mars yılının 687 gün olması. komşumuzun yıllık ortalama sıcaklığı -63 derece (anlık hava durumunu görmek için buraya tıklayın ve gösterge paneline ilerleyin.). Evet belki bir zamanlar ıslak ve ılık bir yerdi, tıpkı Dünya gibi. Ama şu sıralar gerçekten çok soğuk, kuru ve çorak bir iklime sahip.
E tabii şu meşhur toz fırtınlarından bahsetmeden olmaz. Bu fırtınalar bazen o kadar güçlü oluyorlar ki, tüm gezegenin üstünü örtebiliyorlar. Bu fırtınalara bir de elektrik eklersek ne olabilir?
Ah keşke Tesla burada olsaydı(Mars'taki uzaylılarla temasa geçtiğini idda ettiği mektupları var.). Cevap tabii ki yıldırımlar. Roverlerin işi zor arkadaşlar.
Bunlar dışında komşumuzun yanında iki adet arkadaşı da var. Bunlar asteroit yapılı olan uydular, Phobos ve Deimos. Şunu da eklemeden geçmeyeyim, bilim insanları Mars'ın ilerleyen zamanlarda(pek yakın değil) uydularının parçalanarak Satürn'deki gibi halkalar oluşturacabileceğini öne sürüyorlar.
Mars hakkında henüz bilmediğimiz birçok şey var. Yüzeyinde çok büyük volkanların bulunması, Mars'ın zamanla ısıdan kurtulduğunu göstermektedir. Peki ya Mars'ın içi ne kadar sıcak? Sismik aktivite var mı? Cevabı henüz bilmiyoruz fakat geçen günlerde Mars'a ulaşan "Insight" uzay aracı bu cevaplar için orada bulunuyor.
Bunun gibi görevler için birçok uzay aracı gönderildi. Bir kısmı verilen görevleri harfiyen yerine getirdi, bazıları inişte sorunlar yaşadı, bazıları ise kalkışta, kimisi de boşlukta kayboldu. Öyle ki şimdiye kadarki 43 uzay aracından yalnızca 18'i görevini başarıyla yerine getirdi. Günümüzde bunun için hazırlıklara başlandı ama sizce Mars için insanlı bir göreve hazır mıyız? Ya da bu sadece bir bilim kurgu mu?
Gece gökyüzünü sadece ay ve yıldızların aydınlattığı bir zamanda, kan kırmızı bir nokta, gökyüzü boyunca yol aldığında korku yükseldi. Mars, Kızıl Gezegen, binlerce yıldır süren savaş ve saldırganlığın sembolü olan tanıdık ve şüpheli bir alametti.
Mars'ın tehlikesi bugün hala vicdanımızda gizleniyor. Çünkü Mars bugün, toksik topraklarla örülmüş ve radyasyona boğulmuş düşmanca bir Dünya. Yine de korkularımızı fethetmek ve bu gezegenle bir barış yapmak için arayış içindeyiz. Zorlukları cesaretlendirmeye başlıyoruz çünkü Mars, insanların bir gün razı olabileceği tek gezegen. Bütün bunlar onu, bir umut ve aynı zamanda korkutucu bir yer haline getiriyor.
Kaynakça:
https://mars.nasa.gov
https://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express
Yorumlar
Yorum Gönder